اصطلاح "نسوز" گروهی از مواد را تعریف می کند که می توانند در برابر درجه حرارت بالا مقاومت کنند. به طور کلی مواد غیرفلزی که در معرض محیط های بالاتر از 1.{2}} F قرار می گیرند، نسوز محسوب می شوند. مواد نسوز کاربردهای گسترده ای دارند، از سکوهای پرتاب موشک گرفته تا کوره های صنعتی. با این حال، صنعت فولاد بزرگترین مصرف کننده است و تقریباً 70 درصد از کل مواد نسوز تولید شده در سال را استفاده می کند. یک ماده نسوز باید همیشه از نظر فیزیکی و شیمیایی پایدار باشد، به ویژه هنگامی که در معرض دماهای بالا قرار می گیرد. توانایی مقاومت در برابر شوک های حرارتی، راندمان انبساط حرارتی و بی اثر ماندن از نظر شیمیایی همیشه از مشخص ترین ویژگی های مواد نسوز است.
طبقه بندی مواد نسوز
طبقه بندی مواد نسوز بر اساس ترکیب شیمیایی آنها است. بر اساس این طبقه بندی سه دسته اصلی وجود دارد:
دیرگدازهای اسیدی: معمولا از آلومینا و سیلیس ساخته می شوند. دیرگدازهای اسیدی تحت تأثیر اسیدها نیستند، اما مواد اساسی می توانند به راحتی بر آنها تأثیر بگذارند. آجرهای نسوز رایج ترین نمونه در این دسته هستند.
دیرگدازهای اساسی: معمولا از منیزیم ساخته می شوند. دیرگدازهای اساسی تحت تأثیر مواد اولیه قرار نمی گیرند، اما مواد اسیدی می توانند به راحتی بر آنها تأثیر بگذارند. بیشتر به عنوان ماده پوششی در کوره های صنعتی استفاده می شود.
دیرگدازهای خنثی: معمولا از کروم ساخته می شوند. دیرگدازهای خنثی تحت تأثیر اسیدها و مواد اولیه نیستند. کربن کروم رایج ترین نمونه از این دسته است.
ترکیب مواد نسوز
همچنین می توان مواد نسوز را بر اساس روش ساخت و شکل آنها دسته بندی کرد. یکی دیگر از روش های طبقه بندی رایج بر اساس دمای همجوشی است. به عنوان مثال، زیرکونیا می تواند در برابر 2.{1}} C به راحتی بایستد. از طرفی آجرهای نسوز (آجرهای نسوز) فقط تا دمای 1.580 درجه سانتیگراد را تحمل می کنند. مواد نسوز با توجه به کاربردشان از فرمول های مختلفی تشکیل شده اند، اما همانطور که در بالا اشاره کردیم پایدار ماندن در دمای بالا ویژگی مشترک همه آنهاست.
